بلاگ

اسپکتروفتومتر یا طیف سنجی نوری

اسپکتروفتومتر یا طیف سنجی نوری که گاهی یو وی هم نامیده می شود دستگاهی است که به وسیله آن برهم کنش نور با ماده را در آزمایشگاه شیمی مورد بررسی قرار می دهد.

اسپکتروفتومتر فرا بنفش یا مرئی به عنوان پر مصرف ترین دستگاههای اسپکتروفتومتر در آزمایشگاه بوده که در آن با توجه به میزان عبور و جذب ، غلظت مواد در نمونه مورد نظر اندازه گیری می شود.

اسپکتروفتومتر برای اندازه گیری کیفی و کمی رنج وسیعی از مواد در زمینه های مختلف علمی و تحقیقاتی مانند شیمی، بیوشیمی، داروسازی، مواد و محیط زیست بکار می رود.

همچنین از این روش می‌توان برای تجزیه و تحلیل نمونه‌های دی‌ان‌ای و آران‌ای استفاده کرد.

در این دستگاه از یک لامپ تنگستن برای تولید نور مرئی ؛ و یک لامپ دوتریم برای تولید نور ماوراء بنفش یا UV  استفاده می گردد.

اغلب ماده مورد آنالیز در اسپکت بصورت مایع می باشند ولی نمونه های جامد شفاف و گازها را نیز می توان مورد آنالیز و بررسی قرار داد.

محدوده کاری دستگاه از ١٩٠ تا ١١٠٠ نانومتر می باشد.

اسپکتروفتومترها، با عبور طول موج‌های مشخصی از نور از یک آنالیت، غلظت آن را را در یک محلول تعیین می‌کنند.

با توجه به اینکه هر مولکول در یک ناحیه کاملاً مشخص، نور را جذب می کند پس نور تولید شده باید قابل تنظیم در ناحیه مشخصی باشد.

بخش های مختلف طیف سنج ماورا بنفش و مرئی:

۱-منبع نور

۲- مونوکروماتور

۳- منشور یا آینه گریتینگ

۴-آشکار ساز، دتکتور یا فتودیود

۵-پردازشگر

انواع اسپکترومتر:

۱-تک پرتویی  Singlr beam

۲-دو پرتویی Double Beam

سیستم تک پرتویی: در این نوع؛ دستگاه نور جذب شده بعد از گذاشتن نمونه در دستگاه را با نور اصلی قبل از گذاشتن نمونه در دستگاه مقایسه می کند.

از محاسن این سیستم سادگی، کوچکی و ارزانی آن است و از معایب آن خطای جزئی بدلیل عدم ثبات محیط اندازه گیری می باشد.

سیستم دو پرتویی: این سیستم دارای دو پرتو تابیده شده است که همزمان یکی به سمت آشکار ساز می رود و دیگری از داخل نمونه می گذرد و اختلاف بین ایندو محاسبه می شود.

از محاسن این سیستم دقت بیشتر در مقایسه با سیستم تک پرتوئی است و از معایب آن پیچیده بودن و قیمت گرانتر است.

نکته عملکردی اسپکتروفتومتر:

در صورتی که سه نمونه و یا بیشتر را قرائت میکیند.کووت مرجع را در نزدیکترین محل به خودتان قرار داده و نمونه ها در نزدیکترین جای ممکن باشند. اینکار باعث جلوگیری از اتلاف وقت برای خواندن نمونه ها می شود. و بازو بسته کردن درب نمونه را به حداقل میرساند.