بلاگ

دستگاه کروماتوگرافی مایع یا HPLC

دستگاه کروماتوگرافی مایع یا HPLC دستگاهسی است که برای جداسازی، شناسائی و مقدار سنجی اجزای یک ترکیب در آزمایشگاه های شیمی از آن استفاده می کنند.

اچ پی ال سی از دو بخش کروماتو به معنای رنگ و گرافی به معنای ترسیم می باشد و نشانگر متد قدیمی تفکیک مواد بر اساس رنگ می باشد.
اچ پی ال سی به معنی کروماتوگرافی مایع با کارائی بالا می باشد که با توجه به استفاده از حلال ها با فشار بسیار زیاد از لفظ کروماتوگرافی مایع با فشار بالا هم  می توان استفاده کرد.
کروماتوگرافی مایع فرآیندی برای جداسازی اجزای نمونه براساس تفاوت در میل ترکیبی آنها با دو محیط مختلف به نام فاز متحرک و فاز ایستا است.
در این روش معمولاً مخلوط که به صورت مایع یا گاز است از یک لوله یا شبکه گذرانده می‌شود در نتیجه مخلوط به اجزای تشکیل دهنده تجزیه شده و هر جز جداگانه خارج می‌شود.
اجزای مختلف این ترکیب با سرعت‌های مختلفی حرکت می‌کنند و همین امر باعث جداسازی این ذرات می‌شود. جداسازی بر اساس تفکیک دیفرانسیلی بین فاز متحرک و ثابت انجام می‌شود.

یک دستگاه HPLC معمولا از:

۱-مخازن حلال: که در آنها فاز متحرک و یا حلال‌های شستشودهنده ستون ریخته می شود.

۲- موتور یا پمپ: پمپ HPLC می تواند در مود isocratic یا مود گرادیان عمل میکند. isocratic از یک فاز متحرک در کل اجزا استفاده می شود و معمولا برای ترکیباتی با ساختارهای مشابه استفاده می شود.
۳- تزریق‌کننده (Injector): انژکتور نمونه به نحوی طراحی شده است که نمونه را به صورت یک slugباریک تزریق کند تا باریک ترین قله را داشته باشیم.

۴- ستون: ستونها حاوی فاز ایستا هستند و مهم ترین بخش سیستم جداسازی هستند.

ستون ها معمولا از استیل ضدزنگ ساخته می شوند و می توانند فشارهای تا 1000psi تحمل کنند. طول آنها بین 10 تا 150 سانتی متر و قطر داخلی آنها بین 2 تا 5 میلی متر است.

۵- آشکارساز (Detector):
الف- آشکارسازهای جذبی: اصول کارکرد آن بر این مبناست که فاز متحرک از ستون به درون محفظه ای کوچک جاری می شود. محفظه در مقابل اشعه uv-Vis منتشر شده از دستگاه نورسنج یا طیف سنج قرار می گیرد. این آشکارسازها انتخاب گر بوده و فقط می توانند اجزای نمونه ای که نور مریی/ ماورای بنفش را جذب می کنندو آشکار سازند.

ب- آشکارساز ضریب شکست: اين آشكارساز بر مبناي اختلاف ضريب شكست جزء نمونه خارج شده از ستون و ضريب شكست فاز متحرك خالص (به عنوان شاهد) بنا نهاده شده است. تا زماني كه مابين جزء نمونه و فاز متحرك اختلاف شكست نور موجود باشد مي توان گفت كه اين آشكارسازها نزديكترين وسيله در HPLC به عنوان آشكارساز جامع می باشند.
ج- آشکارساز فلورسانس

د- آشکارساز الکتروشیمیایی: آشكارسازهاي الكتروشيميايي، هدايت مواد شسته شده را اندازه مي گيرند و يا جريان بوجود آمده توسط اكسايش و احياء جزء نمونه را تعيين مي كنند.

ه- آشکارساز طیف‌سنج جرمی (MS): فرايند يونش الكتروافشانه ای: يونش الكتروافشانه اي با جريان يافتن محلول در طول يك لوله مويين هادي الكتريسيته كه در ولتاژ بالا (چندين كيلو ولت جريان مستقيم) نگه داشته شده است، صورت مي پذيرد.

انواع کروماتوگرافی هر یک از چهار نوع اصلی کروماتوگرافی انواع مختلف دارد:
۱-کروماتوگرافی مایع – جامد

۲-کروماتوگرافی گاز – جامد

۳-کروماتوگرافی مایع – مایع

۴-کروماتوگرافی گاز – مایع